Allergiyani aniqlashning eng yaxshi usuli
ALEX²® — barcha ma’lum allergenlarni aniqlovchi eng aniq test
Allergiya testlarining hammasi ham maksimal darajada aniq va to‘liq ma’lumot bera olmaydi. Bundan tashqari, ayrim hollarda allergiya belgilari boshqa kasalliklar simptomlariga o‘xshab ketadi, bu esa tashxis qo‘yishni yanada murakkablashtiradi. Allergiyaga chalingan insonlarning 65% gacha bo‘lgan qismi o‘zida allergiyani keltirib chiqarayotgan moddalarni aniq aniqlay olmaydi va natijada samarali davolanishni boshlash imkonidan mahrum bo‘ladi.

Ammo bugungi kunda Avstriyada ishlab chiqilgan test mavjud bo‘lib, u bir martalik tahlil orqali turli guruhlardagi (panellardagi) allergenlarni aniqlaydi: o‘tlar, o‘simliklar va begona o‘tlar changi, mog‘or va xamirturushlar, hayvonlar juni va epiteliyasi, hasharotlar zahari, don mahsulotlari va urug‘lar, mevalar, sabzavotlar, tuxum, sut, dukkaklilar, yong‘oqlar, go‘sht, baliq, dengiz mahsulotlari, ziravorlar va boshqalar.

Ushbu test Allergy Explorer (ALEX² yoki ALEX-testi) deb nomlanadi. Hozirgi kunda ALEX² allergiyani aniqlash bo‘yicha mavjud tadqiqotlar orasida eng informativ usullardan biri hisoblanadi.
ALEX² diagnostikasi uchun qarshi ko‘rsatmalar, yosh yoki boshqa cheklovlar mavjud emas. Ayniqsa, allergiya alomatlari (teri toshmasi, yo‘tal, ko‘z yoshlanishi va boshqalar) mavjud bo‘lsa-yu, ammo allergenni mustaqil ravishda yoki alohida allergopanel tahlillari orqali aniqlashning imkoni bo‘lmasa, ushbu test tavsiya etiladi.

ALEX² tekshiruvi bolalarda ham o‘tkazilishi mumkin, bu esa kelajakda ularni aniqlangan allergenlar bilan kontaktdan himoya qilishga yordam beradi.

ALEX² boshqa testlardan nimasi bilan farq qiladi

ALEX² testining asosiy farqi shundaki, u molekulyar, ya’ni “komponentlarga asoslangan” test hisoblanadi. Ushbu tekshiruvda nafaqat allergenlarning tabiiy ekstraktlari, balki alohida tozalangan allergen molekulalari ham qo‘llaniladi. Boshqa ko‘plab tadqiqotlarda esa faqat allergen ekstraktlari tekshiriladi.
Buning mohiyati shundaki, ALEX² testi natijalari shifokorga bir vaqtning o‘zida ikki yo‘nalishda ma’lumot beradi:

1. allergen ekstraktiga bo‘lgan allergiya haqida (masalan, qovunning o‘ziga);
2. qovun tarkibidagi ma’lum oqsil molekulasiga, masalan, profilinga bo‘lgan allergiya haqida.

Qovun profiliniga allergiya aniqlanishi tarkibida shunga o‘xshash profilin mavjud bo‘lgan boshqa ko‘plab o‘simliklarga ham allergiya mavjudligini ko‘rsatishi mumkin. Bularga sitrus mevalar, shaftoli, qayin shirasi, ayrim donli ekinlar, shuvoq, ambroziya, turli o‘tlar va daraxtlar changi, shuningdek lateks kiradi.
Shu tariqa, ALEX² testi natijalari asosida tuziladigan allergologik pasport maksimal darajada batafsil bo‘ladi. Bu esa shifokorga eng samarali allergen-spetsifik immunoterapiyani (ASIT) tanlash, shuningdek ovqatlanish tartibi, turmush tarzi, mehnat va dam olish sharoitlari bo‘yicha eng to‘g‘ri tavsiyalarni berish imkonini yaratadi.
ALEX² testi tarkibida 295 ta allergen va ularning molekulalari mavjud bo‘lib, ular nanozarrachali bitta chipga joylashtirilgan. Shu sababli bunday keng qamrovli tekshiruvni atigi bir marta tahlil topshirish orqali amalga oshirish mumkin.